Ortodonti, dişlerin konumu ile alt ve üst çenenin birbiriyle ilişkisini inceleyen diş hekimliği alanıdır. Çapraşıklık, dişler arasındaki boşluklar, kapanış farklılıkları ve büyüme dönemindeki çene gelişimi bu kapsamda ele alınabilir.
Sabit braketler, hareketli apareyler veya şeffaf plaklar arasındaki seçim yalnızca görünüm beklentisine göre yapılmaz; ağız ve diş sağlığı, yaş, iskeletsel yapı ve tedaviye uyum birlikte değerlendirilir. Uygun yöntem, tahmini süre ve kontrol düzeni ortodontik muayene ile kişiye özel olarak belirlenir.
Ortodontide tedavi yöntemleri
Braketler ve ark telleri, planlanan diş hareketlerinin kontrollü biçimde uygulanması amacıyla kullanılır. Sabit sistemler, farklı düzeylerdeki dizilim ve kapanış sorunlarında değerlendirilebilir.
Tedavi öncesinde çürükler, dişeti sağlığı ve ağız hijyeni gözden geçirilir. Kontrol aralıkları ve toplam süre vakanın gereksinimine göre değişir; düzenli bakım tedavinin önemli bir parçasıdır.
Şeffaf plaklar, dijital kayıtlar üzerinden kişiye özel hazırlanan ve belirli sırayla kullanılan çıkarılabilir apareylerdir. Uygulanabilecek diş hareketlerinin kapsamı ortodontik inceleme ile belirlenir.
Plakların önerilen sırada ve sürede kullanılması, planlanan ilerleme açısından önem taşır. Tedavi sırasında ataşman, ek plak veya plan revizyonu gereksinimi doğabilir.
Aktif ortodontik tedaviden sonra dişlerin yeni konumlarında tutulmasına yardımcı olmak üzere sabit teller veya çıkarılabilir plaklar kullanılabilir.
Pekiştirme yöntemi ve kullanım süresi; başlangıçtaki düzensizlik, uygulanan hareketler ve nüks riski dikkate alınarak kişiye özel planlanır.
Tedavi planını etkileyen unsurlar
Ortodontik yöntemin seçimi ve tedavinin süresi; düzensizliğin niteliği, kemik ve dişeti sağlığı, büyüme durumu ve kişinin aparey kullanımına uyumu gibi etkenlere bağlıdır.
Diş hareketlerinin biyolojik yanıtı her kişide aynı değildir. Bu nedenle plan, kontroller sırasında elde edilen klinik bulgulara göre yeniden değerlendirilebilir; belirli bir süre veya sonuç önceden garanti edilemez.
Sıkça Sorulan Sorular
Şeffaf plaklar farklı yaş gruplarında ve çeşitli diş hareketlerinde seçenek olabilir; ancak her kapanış problemi için uygun olmayabilir. Dişlerin, çenelerin ve destek dokuların muayenesi sonrasında uygulanabilirlik belirlenir.
Günlük kullanım süresi tedavi planına göre hekim tarafından açıklanır ve çoğu planda plakların günün büyük bölümünde takılması gerekir. Yetersiz kullanım, planlanan diş hareketlerini ve tedavi takvimini etkileyebilir.
Süre; yapılması gereken hareketlerin kapsamına, yaşa, biyolojik yanıta ve randevu ile kullanım önerilerine uyuma göre değişir. Muayene ve kayıtlar sonrasında yaklaşık bir zaman aralığı paylaşılabilir, ancak kesin süre taahhüt edilemez.
Özellikle hareketli aparey ve şeffaf plakların ilk kullanım günlerinde konuşmada geçici farklılık veya ağız içinde hassasiyet görülebilir. Alışma süreci kişiden kişiye değişir; devam eden yakınmalar kontrolde değerlendirilmelidir.
Dişlerin yeni konumlarında korunmasına yardımcı olmak için çoğu vakada sabit ya da hareketli pekiştirme apareyi planlanır. Kullanım süresi ve kontrol sıklığı kişisel risklere göre belirlenir.